–«Οὐά»! (Μάρκ. ιε΄ 29).
Ὁ Κύριος τῆς δόξης!
Σκώληξ, ὄνειδος, ἐξουθένημα. Κατάρα!
Ὁ Κύριος τῆς δόξης κατάρα. Γιά μένα, γιά σένα.
«Χριστός ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου γενόμενος ὑπέρ ἡμῶν κατάρα» (Γαλ. γ΄ 13).
Ὁ Χριστός μου κατάρα!
Ἀνατροπή τοῦ σύμπαντος. Διάρρηξη κάθε κοσμολογικῆς τάξεως. Ἀφανισμός κάθε ὑφισταμένης ἐννοίας.
Μά, κατάρα εἶναι ἡ ἁμαρτία· ἡ κατάρα τῆς ἀνθρωπότητος.
Αὐτό ἀκριβῶς ἔγινε ὁ Χριστός μου. Ἁμαρτία. «Τόν γάρ μή γνόντα ἁμαρτίαν, ὑπέρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν» (Β΄ Κορ. ε΄ 21).
Ὁ Χριστός μου ἁμαρτία. Ὄχι ἁμαρτωλός· ἁμαρτία!
Ὁ Χριστός μου κατάρα. Ὄχι καταραμένος· κατάρα!
Ἄλλη χαμηλότερη ταπείνωση ἀπό αὐτήν ἐννοεῖς; Ἄλλο περισσότερο ἄδειασμα, κένωση, μπορεῖς νά συλλάβεις; Ὁ Χριστός μου σκουλήκι, ὄνειδος, ἐξουθένημα. Ἁμαρτία. Κατάρα!
Αὐτή ὑπῆρξε ἡ ἀτιμία Του ἐπάνω στό σταυρό. Ἡ αἰσχύνη Του. Ἡ ντροπή Του.
Πόσο ἄραγε ντρεπόταν ὁ Χριστός ἐπάνω στό σταυρό;
Ὑπόθεσε κόρη ἁπαλή, ἁγνή, λευκή σάν τό χιόνι. Λεπτή καί εὐαίσθητη σάν νήπιο. Ὕστερα νά τῆς ἀποδίδουν ἀκατονόμαστες πράξεις, στυγερά ἐγκλήματα, εἰδεχθεῖς διαθέσεις. Καί νά τήν χλευάζουν γι᾿ αὐτά δημοσίως, νά τήν διαπομπεύουν παραδειγματικῶς, νά τήν διασύρουν οἱ πάντες ἀσυστόλως. Τί ἄραγε πόνο νιώθει βαθιά μέσα της, τί ντροπή, τί βάρος ἀτιμίας, ὀνείδους! Διότι ἀκριβῶς τίποτε ἀπό αὐτά πού τῆς καταλογίζουν δέν ἰσχύει. Οὔτε πού εἶχαν ποτέ ἀκουμπήσει στή συνείδησή της αὐτά καί τέτοια.
Πῶς αἰσθάνεται...
Κι ὅμως ἡ εἰκόνα δέν ἀντιστοιχεῖ μέ τήν περίπτωση τοῦ Κυρίου. Δύο τρανές διαφορές τήν ἀπομακρύνουν πολύ ἀπό τό συμβαλλόμενο:
Ἡ πρώτη, ὅτι ναί μέν δέν ἐνέχεται ἡ κόρη σέ ὅ,τι τήν κατηγοροῦν, ἀλλά ὅμως καί ἀναμάρτητη δέν εἶναι. Γνωρίζει ἀπό ἁμαρτία, ἔχει ἐμπειρική γνώση τοῦ ρύπου. Ὁ Κύριος ὑπῆρξε ὁ ἐντελῶς ἀναμάρτητος. Ἡ αἴσθηση τῆς ὅποιας ἁμαρτίας ἐπάνω Του, καί τῆς παραμικρῆς, ἦταν κάτι ἐντελῶς ἀνοίκειο, ἀταίριαστο, μή ἔχον καμία ἀπολύτως σχέση μαζί Του, ἀνταπόκριση μέσα Του. Ὁπότε πῶς προσέπιπτε ὡς αἴσθηση τό βάρος αὐτό ἐπάνω Του! τό βάρος τῆς σύνολης ἁμαρτίας τῆς ἀνθρωπότητος. Καί συνεπῶς πόσο αὐτό αὔξανε τήν ὀδύνη Του ἐπάνω στό σταυρό! «Οὗτος τάς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καί περί ἡμῶν ὀδυνᾶται» (Ἡσ. νγ΄ 4). Καί τή ντροπή Του: «Ἐκάλυψεν ἐντροπή τό πρόσωπόν μου» (Ψαλ. ξη΄ 8).
Καί ἡ δεύτερη διαφορά, ὅτι σ᾿ αὐτά πού τῆς προσάπτουν τῆς ἁγνότατης κόρης, ἡ συνείδησή της δέν τῆς καταλογίζει καμία ἐνοχή. Μένει ἀνέπαφη, μακριά ἀπό ὅλο αὐτόν τόν συρφετό τοῦ ρύπου, τήν ἐνοχή. Στόν Κύριο – λεπτότατη ἡ διάκριση, ἀλλά τεράστιας σημασίας – ναί μέν ἡ ἁγία συνείδησή Του δέν Τοῦ καταλογίζει τίποτε σχετικό, ἀλλά ὅμως ἑκουσίως ὁ Ἴδιος δέν μένει μακριά ἀπό τήν ἐνοχή τῆς δικῆς μας ἁμαρτίας. Ἀποφασίζει καί αὐτήν νά τήν σηκώσει ἐπάνω Του, νά τήν βαστάσει στούς ὤμους Του ἐπάνω στό σταυρό. Βάζει τόν ἑαυτό Του στή θέση τοῦ ἐνόχου. Πῶς νιώθει κάποιος ἔνοχος, γιά παράδειγμα, φόνου; Τί τύψεις, βάρος ἐσωτερικό, ἀφόρητη ψυχική πίεση… Αὐτό ὁ Κύριος τό παίρνει, τό σηκώνει, τό αἰσθάνεται, τό οἰκειοῦται, τό βιώνει. Καί βέβαια ὄχι τή μία ἁμαρτία τοῦ ἑνός ἀνθρώπου. Ὅλες ὅλων.
Γι᾿ αὐτό ἐξάλλου και ἡ προφητική ἀπεικόνιση γιά τήν κατάσταση στήν ὁποία περιῆλθε ἐπάνω στό σταυρό εἶναι αὐτή τοῦ φιδιοῦ. «Καί καθώς Μωϋσῆς ὕψωσε τόν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τόν υἱόν τοῦ ἀνθρώπου» (Ἰω. γ΄ 14· πρβ. Ἀρ. κα΄ 4-9). Λόγια δικά Του αὐτά.
Φίδι λοιπόν ὁ Χριστός; Φίδι εἶναι ὁ διάβολος, «ὁ ὄφις ὁ μέγας ὁ ἀρχαῖος… ὁ πλανῶν τήν οἰκουμένην» (Ἀποκ. ιβ΄ 9). Ὁ Χριστός φίδι;
Ἡ προφητική ἀπεικόνιση ὁμιλεῖ γιά ὁμοίωμα φιδιοῦ. Ἔτσι τό εἶχε διατάξει ὁ Ἴδιος τότε στόν Μωυσῆ, 1.400 χρόνια πρίν τήν ἔνσαρκη παρουσία Του: νά ὑψώσει στόν πάσσαλο χάλκινο ὁμοίωμα φιδιοῦ. Ἁκριβῶς γιά νά προτυπώνει Ἐκεῖνον…
Ἐκεῖνον πού ἦρθε στή γῆ «ἐν ὁμοιώματι σαρκός ἁμαρτίας» (Ρωμ. η΄ 3), μέ τή σάρκα τή δική μας πού ὑπόκειται στήν ἁμαρτία, χωρίς ὅμως ἡ δική Του νά εἶναι ἁμαρτίας σάρκα, ἔτσι ὥστε νά «κατακρίνῃ τήν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκί» (ὅ.π.), νά καταλύσει μέ τήν ἁγία Του σάρκα τή δική μας ἁμαρτία.
Γι᾿ αὐτό ὁ Κύριος ἔγινε ἁμαρτία. «Ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν αὐτῷ» (Β΄ Κορ. ε΄ 21). Ὄχι δίκαιοι· δικαιοσύνη, «τήν ὑπερβολήν τῆς χάριτος δηλῶν»1.
Γι᾿ αὐτό καί κατάρα. Γιά νά μᾶς προσπορίσει τήν εὐλογία. «Καί λύσας τήν κατάραν ἔδωκε τήν εὐλογίαν»2. Ὀνομάστηκε Αὐτός ὅ,τι ἤμασταν ἐμεῖς, προκειμένου νά καταστήσει ἐμᾶς ὅ,τι εἶναι Αὐτός.
Ἐννόησε, ἄν μπορεῖς, τό μυστήριο τοῦ Θεοῦ, τό μέγεθος τῆς ἀγάπης Του. Γιά μένα, γιά σένα…
————————————
1. Θεοφυλάκτου Βουλγαρίας, Εἰς τήν Β΄ προς Κορινθίους, κεφ. ε΄, PG 124, 857. Εἶναι θαυμαστή ἡ ἀνταπόκριση πού ὑπάρχει μέσα στην Ἁγία Γραφή. Ὁ Χριστός ἔγινε γιά ἐμᾶς ὄχι ἁμαρτωλός, ἀλλά ἁμαρτία, ὥστε ἐμεῖς νά γίνουμε μαζί Του ὄχι δίκαιοι, ἀλλά δικαιοσύνη. Τί ταπείνωση γιά τόν ἑαυτό Του! Τί Χάρις γιά ἐμᾶς!
2. Ἀπολυτίκιον Γενεσίου τῆς Θεοτόκου, Η΄ Σεπτεμβρίου.
